Itrî CD ve Konser Projesi

2012 anma yılı

UNESCO, bestecinin ölümünün üç yüzüncü yılı dolayısıyla 2012'yi Buhûrîzâde Mustafa Itrî anma yılı olarak belirlemiştir. Bu vesile Türkiye'de yaygın biçimde "Itrî Yılı" olarak anılır.

Bu sayfada tanıtılan öneri, söz konusu anma yılı bağlamında Ruhi Ayangil tarafından hazırlanmış bağımsız bir sanat projesi önerisidir. Öneri UNESCO tarafından ısmarlanmamış, onaylanmamış, finanse edilmemiş, desteklenmemiş veya yürütülmemiştir; UNESCO ile herhangi bir ortaklık ima etmez.

Itrî'nin Türk müziği mirasındaki yeri

Buhûrîzâde Mustafa Itrî (yak. 1640–1712), Osmanlı-Türk sanat müziğinin merkezî isimlerinden biridir. Günümüze ulaşan eserleri — başta bugün hâlâ camilerde ve Mevlevî âyininde okunan Segâh Tekbir ile Nât-ı Mevlânâ — repertuvarda alışılmadık bir yer tutar: aynı anda hem klasikleşmiş konser malzemesi, hem dinî icra, hem de yaşayan sözlü gelenektir. Bestecinin üretiminden görece az sayıda eser kalmıştır ve kalanlar bugüne tek bir yetkin yazılı kaynak üzerinden değil, katmanlı bir aktarım yoluyla ulaşmıştır.

Öneri tam da bu bileşimden hareket eder: küçük ve metinsel olarak oturmamış bir eser topluluğunun taşıdığı büyük kültürel ağırlık.

Önerilen CD, nota külliyâtı ve konser

Öneri, birbirine bağlı üç bölüm olarak tasarlanmıştır:

Itrî'nin günümüze ulaşan eserlerini bir araya getiren, Ruhi Ayangil'in yönetiminde kaydedilmesi öngörülen bir CD albümü.

Eserleri ilmî ve icra edilebilir bir yazılı biçimde ortaya koyan, böylece repertuvarı yalnızca kulaktan aktarıma bağlı olmaktan çıkarıp müzisyenlerin, öğrencilerin ve araştırmacıların erişimine açan bir nota külliyâtı.

Yıl dönümünü işaret eden resmî bir vesile olarak tasarlanan ve aynı repertuvarı dinleyiciyle buluşturmayı amaçlayan bir anma konseri.

Üç bölüm birbirini pekiştirecek biçimde kurgulanmıştır: külliyât repertuvarı belgeleyecek, kayıt ona ilişkin bir yorumu sabitleyecek, konser ise onu anma yılı içinde canlı dinleyiciye taşıyacaktır.

Kültürel görünürlük ve koruma

Önerinin belirtilen amacı iki yönlüdür. Birinci amaç korumadır: kırılgan ve düzensiz aktarılmış bir repertuvara istikrarlı bir belgesel biçim — nota, kayıt ve kaynak künyesi — kazandırarak, onun tek bir icra geleneğinden bağımsız olarak yaşamasını sağlamak.

İkinci amaç görünürlüktür: yıl dönümünü bir vesile sayarak Itrî'nin müziğini ve onun ait olduğu geniş Osmanlı-Türk sanat müziği geleneğini, bu müziği zaten bilen uzman çevrelerin ötesindeki dinleyicilere ulaştırmak.

Durum

Bu proje burada bir öneri olarak yayımlanmaktadır. Ayangil arşivinde korunan belge, önerinin hazırlandığını ve tarihlendiğini ortaya koymaktadır; albümün, nota külliyâtının veya konserin sonradan hayata geçirildiğini ortaya koymamaktadır. Bu sayfadaki hiçbir ifade, tamamlanmış bir çalışmanın kaydı olarak okunmamalıdır.